«Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығы» РМҚК-нің «Сапар орталығы» ғимаратында Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейі мен Шымкент қалалық музейлер бірлестігінің бірлескен «Оңтүстік өңірі – құндылықтар мекені» атты көшпелі көрмесі ұйымдастырылды. Мәдени-танымдық шара оңтүстік өңірдің бай тарихи-мәдени мұрасын кеңінен насихаттап, музей қорларында сақталған бірегей жәдігерлерді көпшілікке таныстыруға және өңіраралық мәдени байланысты нығайтуға бағытталды. Көрменің ашылуына музей саласының мамандары, мәдениет қызметкерлері, тарихшылар, өлкетанушылар, зиялы қауым өкілдері, жастар мен келушілер қатысты. Іс-шара барысында оңтүстік өңірдің тарихы мен мәдениетінің ортақ ерекшеліктері, археологиялық және этнографиялық мұралардың ғылыми-танымдық маңызы жөнінде сөз қозғалды. Көшпелі көрменің Отырар жерінде өтуі де ерекше мәнге ие. Ежелден өркениет пен мәдениеттің ірі орталығы болған Отырар қаласы қазақ даласындағы тарихи үдерістердің маңызды куәгері саналады. Осы қасиетті мекенде Түркістан мен Шымкент музейлерінің қорындағы құнды жәдігерлердің бір экспозицияға біріктірілуі оңтүстік өңірдің тарихи-мәдени тұтастығын танытуға мүмкіндік берді. Көрме арқылы келушілер бір ғана музейдің емес, тұтас өңірдің материалдық және рухани мұрасымен танысып, тарихи жәдігерлердің халқымыздың өткенін зерделеудегі маңызын түсіне алды. Сонымен қатар мұндай жобалар музей қызметін көпшілікке жақындатып, тарихи құндылықтарды заманауи форматта таныстырудың тиімді жолдарының бірі ретінде ерекшеленді.

Экспозицияда Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейі мен Шымкент қалалық музейлер бірлестігінің қорларында сақталған археологиялық, этнографиялық және қолөнер бағытындағы бірегей жәдігерлер ұсынылды. Археологиялық бұйымдар арқылы оңтүстік өңірде ежелгі дәуірлерден бастап қалыптасқан өркениет пен мәдениеттің даму ерекшеліктері көрсетілді. Әрбір жәдігер өз дәуірінің тыныс-тіршілігінен, халықтың тұрмыс салтынан және қолөнер дәстүрінен сыр шертеді. Этнографиялық бұйымдар қазақ халқының күнделікті тұрмысында қолданылған заттар мен ұлттық дәстүрлердің ерекшелігін танытып, ата-бабалардан қалған мәдени мұраның маңызын айқындады. Ал қолөнер үлгілері халқымыздың эстетикалық талғамы мен шеберлігін, ұлттық нақыштағы бұйым жасау дәстүрінің қалыптасқанын көрсетті. Экспозицияның маңызды бөлімдерінің бірі мемлекет және қоғам қайраткері, көрнекті этнограф Өзбекәлі Жәнібековтің ұлттық мәдени мұраны жаңғыртудағы еңбегіне арналды. Арнайы бөлімде оның қазақтың тарихи-мәдени құндылықтарын зерттеу, сақтау және насихаттау жолындағы қызметі кеңінен таныстырылды. Өзбекәлі Жәнібековтің ұлттық мәдени мұраға деген жанашырлығы мен тарихи құндылықтарды қайта жаңғыртуға қосқан үлесі кейінгі ұрпақ үшін тағылымды өнеге болып табылады. Бұл бөлім көрермендерге тұлғаның қоғамдық және мәдени қызметін тереңірек танып, ұлттық мұраны сақтау ісінің маңызын түсінуге мүмкіндік берді. Осылайша, көрме тек жәдігерлерді көрсету алаңы емес, оңтүстік өңірдің тарихи жадын жаңғыртатын және ұлттық мәдени мұраның сабақтастығын танытатын маңызды мәдени-ағартушылық жобаға айналды.

Көшпелі көрме аясында музейлер арасындағы кәсіби байланысты нығайтуға бағытталған маңызды қадам жасалды. Іс-шара барысында Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейі мен «Отырар» мемлекеттік археологиялық музей-қорығы» РМҚК арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Құжат екі мекеме арасындағы мәдени және ғылыми байланыстарды одан әрі дамытуға, тарихи жәдігерлерді сақтау, зерттеу және көпшілікке таныстыру бағытындағы бірлескен жұмыстарды күшейтуге мүмкіндік береді. Меморандум аясында көрмелер ұйымдастыру, ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асыру, тәжірибе алмасу, музей қызметкерлерінің кәсіби біліктілігін арттыру және мәдени-ағартушылық іс-шараларды бірлесіп өткізу бағытындағы жұмыстарды дамыту көзделеді. Музейлер арасындағы осындай әріптестік тарихи мұраны жүйелі түрде зерттеуге және қордағы құндылықтарды кең аудиторияға таныстыруға жол ашады. Әсіресе көшпелі көрмелер арқылы жәдігерлерді әртүрлі елді мекендерге жеткізіп, тұрғындардың музей қорларына қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік мол. Бұл өз кезегінде музей ісінің қоғамдағы рөлін күшейтіп, халықтың тарихи-мәдени мұраға деген қызығушылығын арттырады. Сонымен қатар мамандардың өзара тәжірибе алмасуы жаңа ғылыми ізденістерге жол ашып, археологиялық және этнографиялық материалдарды зерттеудің тиімді тәсілдерін жетілдіруге ықпал етеді. Меморандумның жасалуы оңтүстік өңірдегі музей мекемелерінің ортақ тарихи құндылықтарды сақтау жолындағы ынтымақтастығын жаңа деңгейге көтерген маңызды қадам болды.

«Оңтүстік өңірі – құндылықтар мекені» көшпелі көрмесі тарихи-мәдени мұраны сақтау мен насихаттаудың, сондай-ақ өңіраралық мәдени ынтымақтастықты дамытудың тиімді үлгісін көрсетті. Түркістан мен Шымкент музейлерінің қорларындағы құнды жәдігерлерді бір экспозицияға біріктіру арқылы оңтүстік өңірдің тарихи және мәдени сабақтастығы кеңінен көрсетілді. Мұндай көрмелер жас ұрпақтың туған өлкенің тарихына деген қызығушылығын арттырып, оларды ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Әсіресе археологиялық және этнографиялық жәдігерлерді тікелей тамашалау балалар мен жастарға тарихи білімді тереңірек меңгеруге мүмкіндік береді. Көрме барысында музей қызметкерлері келушілерге ұсынылған жәдігерлердің тарихы мен ерекшеліктері туралы ақпарат беріп, тарихи мұраның құндылығын түсіндіруге бағытталған жұмыстар жүргізді. Сонымен қатар Өзбекәлі Жәнібековтің ұлттық мәдениетті жаңғырту жолындағы еңбегін таныстыратын арнайы бөлім көрменің тәрбиелік және тағылымдық маңызын арттырды. Ал музейлер арасында жасалған меморандум алдағы уақытта бірлескен мәдени және ғылыми жобалардың жүзеге асуына негіз болмақ. Бұл жұмыстар ұлттық тарихи-мәдени мұраны сақтау, зерттеу және оны кейінгі ұрпаққа жеткізу ісін жүйелі түрде жалғастыруға мүмкіндік береді. Оңтүстік өңірдің тарихи құндылықтарын бір арнада тоғыстырған көрме музейлер арасындағы кәсіби байланысты нығайтып қана қоймай, мәдени мұраны ортақ құндылық ретінде дәріптеудің маңызын айқындады. Осылайша, «Оңтүстік өңірі – құндылықтар мекені» жобасы тарих пен мәдениетті сабақтастыра отырып, ұлттық мұраны кеңінен насихаттауға бағытталған маңызды мәдени бастама ретінде өз маңызын танытты.