Кентаулық тұрғын алаяқтардың арбауына түсіп, екі миллион теңгесінен айырылды, деп хабарлайды Azatnews.kz.

Түркістан облысына қарасты Кентау қаласында интернет-алаяқтық дерегі тіркелді. Қала тұрғыны белгісіз біреулердің сөзіне алданып, қомақты қаржы – екі миллион теңгесін өз қолымен бейтаныс есепшотқа аударып жіберді. Бұл оқиға қазіргі таңда елімізде жиілеп кеткен интернет-алаяқтық фактілерінің бір ғана мысалы. Көптеген азаматтар түрлі схема арқылы арбалып, қаржысынан айырылып қалып жатыр. Кентаулық әйел де солардың қатарынан табылды.

Алаяқтың қитұрқы әрекеті

Оқиға былай басталған: жәбірленуші әйелге белгісіз бір ер адам телефон арқылы хабарласып, өзін белгілі бір банктің қызметкері ретінде таныстырған. Даусы сенімді естілген, сөзі өткір, өзін білікті маман ретінде көрсеткен әлгі адам әйелдің атына онлайн несие рәсімделіп жатқанын айтып, шұғыл әрекет ету қажет екенін алға тартады. Ол әйелге қорықпауын, банк жүйесі арқылы бұл мәселені шешуге болатынын жеткізеді.

Алаяқтың сөзіне сенген әйел алаңдай бастайды. “Мен несие рәсімдеген жоқпын, менің атымнан кім несие рәсімдеп жатыр?” деген үрей мен алаң көңіл оны тез шешім қабылдауға итермелейді. Алаяқ: “Біз қазір алаяқтарды анықтап жатырмыз. Сіздің есепшотыңызға түскен қаражатты арнайы тексеру үшін басқа шотқа аударуымыз керек. Бұл – банк қауіпсіздігі үшін жасалып жатқан шара,” – деп түсіндіреді.

Әйел мұндай жағдайға бірінші рет тап болғандықтан, алаяқтың сөзіне шүбәсіз сенеді. Ол өзінің онлайн-банкинг қызметі арқылы өз атына тіркелген банктік есепшоттағы 2 000 000 теңгені айтылған есепшотқа аударады. Ақша аударылғаннан кейін әлгі “банк қызметкерімен” байланысу мүмкін болмай қалады. Телефоны сөндірулі, мессенджер арқылы да жауап бермейді.

Жәбірленуші полициядан көмек сұрады

Алаяқтардың құрбаны болғанын түсінген әйел дереу Кентау қалалық полиция бөліміне арызданады. Ол өзінің алданып қалғанын, алаяқтың өзін банк қызметкері ретінде таныстырып, психологиялық қысыммен ақша аударуға мәжбүр еткенін айтып береді.

Тәртіп сақшылары бұл фактіні ҚР Қылмыстық кодексінің 190-бабы 2-бөлігімен, яғни “Алаяқтық” бабы бойынша тіркейді. Кентау қалалық полиция басқармасында арнайы тергеу тобы құрылып, тәжірибелі тергеушілер бұл қылмысты ашу үшін жан-жақты жұмыстар жүргізе бастайды.

Ақшаның ізі Ақтаудан шықты

Тексеру барысында жәбірленушінің аударған ақшасы Ақтау қаласының тұрғынына тиесілі банктік есепшотқа түскені анықталады. Осы дерек бойынша Түркістан облысының полицейлері Маңғыстау облысындағы әріптестерімен бірлесе отырып, аталған азаматты тауып, полиция бөліміне жеткізеді.

Тексеру кезінде күдікке ілінген ер адам өзінің банктік шоттары мен жеке деректерін ғаламтордағы жарнамаларға сеніп, “жеңіл табыс табамын” деген үмітпен белгісіз адамдарға жолдап жібергенін айтып ақталады. Оның айтуынша, интернет арқылы оңай әрі жылдам ақша табуға болатыны жөнінде хабарлама көріп, соған сеніп қалған. Солардың нұсқауымен жеке куәлігінің суреті мен банк картасының деректерін үшінші тараптарға беріп жіберген. Ал одан кейін не болғанын өзі де білмейтінін айтады.

Бұл жағдай, өкінішке қарай, қазіргі таңда жиі кездесетін интернет алаяқтық схемаларының бірі болып отыр. Алаяқтар өзгелердің банк шоттарын пайдалану арқылы өз ізін жасыруға тырысады. Ал қарапайым азаматтар мұндай схемалардың құрбанына айналып, өздері де заң алдында жауап беруге мәжбүр болады.

Тергеу жалғасуда

Қазіргі таңда осы іске байланысты сотқа дейінгі тергеу амалдары жалғасып жатыр. Полицейлер негізгі күдіктілерді анықтап, оларды қолға түсіру бойынша жедел-іздестіру шараларын жүргізуде. Тергеу тобы интернет арқылы жүргізілген байланыс арналарының барлығын тексеріп, қылмыстың ізін қуалап отыр.

Тәртіп сақшылары осындай оқиғалардың жиілеп кеткенін айтады. Алаяқтар адамдардың сеніміне кіріп, өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы қызметкері немесе қаржы ұйымының өкілі ретінде таныстырып, жеке деректер мен банктік мәліметтерді алуға тырысады. Әсіресе, қарт адамдар мен интернетке енді үйреніп жүргендер олардың оңай олжасына айналады.

Полиция ескерту жасайды

Құқық қорғау органдары азаматтарға мынандай кеңес береді:
• Ешқашан бейтаныс адамдарға жеке мәліметтеріңізді (ЖСН, жеке куәлік суреті, банк картасының нөмірі, CVV-коды, SMS-код) бермеңіз;
• Өз атыңыздан онлайн несие алынып жатыр деген сөздерге бірден сеніп қалмаңыз;
• Банк қызметкерлері ешқашан телефон арқылы ақша аударуды сұрамайды;
• Күмәнді жағдай туындаса, банк бөлімшесіне барып немесе ресми нөміріне хабарласып, нақтылаңыз;
• Қаржылық алаяқтық белгілері байқалған жағдайда дереу полицияға жүгініңіз.

Қорытынды

Кентау қаласындағы бұл жағдай – алаяқтардың айла-шарғысы әлі де болса қаншалықты қауіпті екенін көрсетеді. Қарапайым азаматтар сақ болмаса, өз еңбегімен жиған қаржысынан оп-оңай айырылып қалуы мүмкін. Алаяқтар өз әрекеттерін күн сайын түрлендіріп, адам психологиясына әсер етудің жаңа жолдарын меңгеруде. Сондықтан әрбір азамат өз ақпараттық қауіпсіздігіне өзі жауапты екенін ұмытпауы тиіс.

Мемлекеттік органдар мен құқық қорғау саласы өкілдері де халық арасында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейтіп, мұндай жағдайлардың алдын алу бағытында шараларды жүйелі түрде жүзеге асыруы қажет.

Кентау қаласындағы жәбірленуші әйелдің екі миллион теңгесі қайтарыла ма, әлде қайтарылмай ма – бұл тергеудің нәтижесіне байланысты. Алайда басты сабақ – азаматтардың мұндай алаяқтық әрекеттерден сақ болу керектігі. Интернеттегі кез келген хабарламалар мен ұсыныстарға сақтықпен қарап, қаржылық және жеке деректерді тек ресми көздер арқылы ғана бөлісу – бүгінгі күннің басты қағидасына айналуы тиіс.