Түркістан облысы – қазақ халқының ежелгі аңшылық мәдениеті мен ұлттық құндылықтарын сақтауда көшбасшы өңір. 2026 жылы бұл саланы дамыту аясында ерекше ақпараттық қолдаумен «Қазақтың тазысы – ұлттық аңшылық мәдениетінің символы» атты мәдени жобалар мен фестивальдар өткізілді. Осы бастамаларды белсенді түрде қолдап отырғандардың бірі – Түркістан облысының әкімі Нұралхан Оралбайұлы Көшеров.

Тазы – ұлттық аңшылық мәдениетінің тарихи рөлі

Тазы – қазақ халқының аңшылық дәстүрінде ғасырлар бойы қалыптасқан ерекше ит тұқымы. Бұл иттер жүйрік әрі төзімді, аңға түсуге икемді болады және ел арасында аңшылық мәдени мұраны ұрпақтан‑ұрпаққа жеткізу құралы ретінде бағаланады.

Әсіресе Тазы итінің тәрбиесі мен аңшылық дәстүрі қазақ қоғамында табиғатпен үйлесімді қатынас, батылдық пен табандылық сияқты рухани құндылықтарды қалыптастыруға ықпал еткен. Қазіргі заманда да бұл ұлттық мәдениет элементтері жастар арасында насихатталуда.

Түркістан облысында тазы мәдениетін дамыту

2026 жылы Түркістан облысында ұлттық аңшылық мәдениетін насихаттауға арналған бірнеше ірі шаралар өтті. Олардың бастысы – ұлттық тазы фестивальдері, мұнда иттердің жүйрік қабілеттері, тәрбиелену ерекшеліктері мен ұлттық аңшылық дәстүрлер көрсетуге мүмкіндік берді. Мұндай мәдени‑спорттық іс‑шаралар жастарға ұлттық құндылықтарды танытуға және халықтың тарихи дәстүрлерін сақтау мақсатында ұйымдастырылды.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров өңірдің ұлттық мәдениеті мен аңшылық дәстүрін дамытуға ерекше назар аударады. Нұралхан Оралбайұлы 1984 жылы Шымкент қаласында дүниеге келген және 2025 жылдың 6 қаңтарында Түркістан облысының әкімі болып тағайындалды. Ол осы қызметте бұған дейін облыстың әкімінің орынбасары ретінде тәжірибе жинақтаған. 

Әкімнің шешімімен өңірде тазы тұқымын сақтап, оны халықаралық деңгейде насихаттау мақсатында арнайы мемлекеттік бағдарламалар қолға алынды. Осы бағдарламалардың негізгі бағыттары мыналар:

• Тазы питомниктерін дамыту – облыста таза тұқымды тазыны көбейту және селекциялау жұмыстарын ұйымдастыру.
• Халықаралық және республикалық фестивальдер – ұлттық аңшылыққа арналған іс‑шаралар арқылы дәстүрлі құндылықтарды насихаттау.
• Білім беру жобалары – мектептер мен колледждерде ұлттық аңшылық пен тазы тәрбиесі туралы оқыту.
• Туризмді дамыту – тазы фестивальдерін өңірдің туристік картасына енгізу арқылы экономикалық өсімді ынталандыру.

Әкім өз сөзінде:

«Тазы біздің тарихымыз бен мәдениетіміздің бір бөлігі. Біз бұл құндылықтарды сақтап қана қоймай, оны әлемге танытуға тиіспіз», – деп атап өтті.

Бұл бағыттағы жұмыстар әлеуметтік және экономикалық дамудың да маңызды құрамдас бөлігіне айналуда.

Ұлттық аңшылық және жастар

Тазы фестивальдерінің тағы бір маңызы – жастарды ұлттық құндылықтарға тарту. Облыс бойынша жастарға арналған мастер‑класстар, дәрістер және семинарлар өткізіліп, онда:

• Тазы итін тәрбиелеу негіздері;
• Ұлттық аңшылық мәдениетінің тарихы;
• Қазақстандағы аңшылық дәстүрлері;

туралы жан‑жақты ақпарат берілді.

Бұл іс‑шаралар жастардың ұлттық болмысын түсінуіне және қазақтың тарихи тәжірибесін бүгінгі күнмен байланыстыруға көмектеседі.

Әлеуметтік‑экономикалық әсер

Тазы фестивальдері мен ұлттық аңшылық жобалар өңірдің әлеуметтік‑экономикалық дамуына да оң әсерін тигізуде. Туристердің саны артып, облыстық инфрақұрылымға сұраныс ұлғайды. Мейрамханалар, қонақ үйлер және туристік бағыттар арқылы жергілікті кәсіпкерлердің табысы өсті.

2026 жылы өңірге келген туристердің саны артты, бұл ауылдық аймақтардағы шағын бизнес пен қызмет көрсету саласының дамуына септігін тигізді. Әкім бұл тәжірибені одан әрі дамыту қажеттігін атап өтті.

Халықаралық деңгейдегі ықпалы

Тазы фестивальдері халықаралық қатысушыларды да тартты. Қазақстанның түкпір‑түкпірінен, сондай‑ақ көрші елдерден келген тазы әуесқойлары мен аңшылар өздерінің тәжірибесімен бөлісті. Бұл шаралар ұлттық аңшылық мәдениетін Қазақстанның шекарасынан асатын мәдени бағдарлама ретінде көрсетуде маңызды рөл атқарады.

Сарапшылардың пікірінше, мұндай мәдени жобалар ұлттық құндылықтарды әлемдік деңгейде танытуға көмектеседі және бұл – өңірдің мәдени дипломатиясының бір бөлігі.

Қорытынды

Түркістан облысында қазақтың мемлекеттік және мәдени басшылығымен жүзеге асырылып жатқан тазы мәдениетін дамыту жобалары – ұлттық аңшылық мәдениетінің сақталуына және кеңінен танылуына зор үлес қосуда. Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің бастамалары бұл бағытты одан әрі нығайтып, ұлттық дәстүрлер мен жасампаздықты бірге дамытуға мүмкіндік береді.

Мұндай жобалар ұлттық мәдениетті сақтап қана қоймай, оны болашаққа жеткізудің маңызды жолы екенін айқын көрсетеді.