Түркістан облыстық Ы. Алтынсарин атындағы балалар кітапханасында 10 тамыз – Абай күніне орай қазақтың ұлы ақыны, ағартушысы, ойшылы Абай Құнанбайұлының рухани мұрасын кеңінен насихаттауға арналған «Абай әлемі – мәңгілік мұра» атты әдеби-танымдық апталықтың салтанатты ашылу рәсімі өтті.

Тағылымды шараның негізгі мақсаты – ұлы ақынның өмірі мен шығармашылығын жас оқырмандарға кеңінен таныстыру, Абайдың мол әдеби мұрасын насихаттау, оның өлеңдері мен қара сөздеріндегі адамгершілік, білім, ғылым, еңбек, әділет, ар-ұят және ұлттық тәрбие мәселелерін жастар арасында кеңінен дәріптеу. Сонымен қатар, жас ұрпақтың кітап оқуға деген қызығушылығын арттырып, қазақ әдебиетіне деген сүйіспеншілігін қалыптастыру, ұлттық руханияттың құндылықтарын бойына сіңіруге ықпал ету де апталықтың басты бағыттарының бірі болды.

Абай Құнанбайұлы – қазақ халқының әдебиеті мен мәдениетінде ғана емес, ұлттық ой-сана тарихында да айрықша орны бар ұлы тұлға. Ақын шығармалары адам болмысының терең сырларын қозғап, білім мен ғылымға ұмтылуға, адал еңбек етуге, жақсы мен жаманды ажырата білуге, ел бірлігін сақтауға үндейді. Оның әрбір өлеңі мен қара сөзінен ұрпақ тәрбиесіне қажетті тағылымды ойлар мен өмірлік ұстанымдарды кездестіруге болады. Сондықтан Абай мұрасын жас буынға таныту – рухани сабақтастықты жалғастырудың маңызды тетігі.

Әдеби-танымдық апталықтың ашылу салтанатына Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері Несіпкүл Өтебаева мен Түркістан қалалық балалар мен жасөспірімдер орталығының көркемсөз үйірмесінің жетекшісі Гүлжан Оразгелдиева қатысып, жас оқырмандармен тағылымды кездесу өткізді.

Кездесу барысында қонақтар Абай шығармашылығының қазақ қоғамындағы және ұлттық руханияттағы орнына тоқталып, ақын мұрасының тәрбиелік мәні жөнінде мазмұнды ойларымен бөлісті. Абайдың шығармаларын оқу арқылы жас ұрпақтың бойында білімге құштарлық, еңбекқорлық, отансүйгіштік, жауапкершілік, адамгершілік және мәдениеттілік секілді қасиеттер қалыптасатыны айтылды.

Сондай-ақ шара барысында Абай шығармашылығын тек әдеби мұра ретінде ғана емес, ұлттың рухани дамуына бағыт беретін өмірлік мектеп ретінде қарастырудың маңыздылығы сөз болды. Ұлы ақынның шығармаларындағы «адам болу» идеясы, ғылым мен білімді жоғары бағалауы, жалқаулық пен надандықты сынауы қазіргі жас ұрпақ үшін де өзекті екені атап өтілді.

Іс-шара аясында оқырмандардың назарына «Абай әлемі – мәңгілік мұра» атты тақырыптық кітап көрмесі ұсынылды. Көрме мазмұны ақынның сан қырлы шығармашылық мұрасын қамтыды. Сөрелерден Абайдың өлеңдері мен қара сөздері, поэмалары, аудармалары, ақынның өмірі мен шығармашылығына арналған зерттеу еңбектері, абайтану саласындағы ғылыми ізденістер мен әдеби-танымдық басылымдар орын алды.

Кітап көрмесі арқылы жас оқырмандарға Абайдың әдеби мұрасын жүйелі түрде танып, оның шығармаларының мазмұны мен көркемдік ерекшеліктеріне назар аударуға мүмкіндік берілді. Сонымен қатар кітапхана мамандары көрмеге қойылған әдебиеттерге шолу жасап, оқырмандарға Абай шығармаларын оқу барысында назар аударатын негізгі тақырыптар мен идеялар жөнінде ақпарат берді.

Кештің мазмұнын жас оқырмандардың шығармашылық өнерлері де толықтыра түсті. Шара барысында балалар Абайдың өлеңдерін мәнерлеп оқып, ақынның сыршыл поэзиясын көрермендерге жеткізді. Ұлы ақынның табиғат, махаббат, білім, адамгершілік, елдік сана тақырыптарындағы шығармалары оқылып, жас өрендердің сахна мәдениеті мен көркемсөз оқу шеберлігі байқалды.

Абай шығармашылығының маңызды бір қыры – оның ән өнерімен тығыз байланысы. Осыған орай іс-шара барысында ақынның сөзіне жазылған әндер орындалып, оның музыкалық мұрасы да кеңінен насихатталды. Ән арқылы Абай поэзиясының әуезділігі мен терең мазмұны көрермендерге ерекше әсер сыйлады. Жас орындаушылардың өнері кештің мазмұнын байытып, әдебиет пен музыканың сабақтастығын айқын көрсетті.

Шараның тағы бір қызықты бөлімі – Абай аудармалары негізінде дайындалған сахналық көрініс болды. Жас оқырмандар ақын аударған «Қарға мен түлкі» мысалы негізінде қойылым ұсынып, өздерінің шығармашылық қабілеттерін танытты. Көрініс барысында мысалдың тәрбиелік мәні ашылып, кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы адам бойындағы жағымсыз қасиеттерден аулақ болу, сын тұрғысынан ойлау және өмірден дұрыс қорытынды шығару мәселелері көрсетілді.

Сахналық қойылым балалардың Абайдың аудармашылық еңбегіне деген қызығушылығын арттыра түсті. Абайдың әлем әдебиетіндегі таңдаулы шығармаларды қазақ тіліне аударып, ұлттық оқырманға ұсынуы қазақ әдебиетінің көркемдік көкжиегін кеңейткен маңызды қадамдардың бірі екені атап өтілді. Осы арқылы жас оқырмандар ұлы ақынның тек өлең жазып қана қоймай, әлемдік әдебиет үлгілерін қазақ халқына таныстыруда да зор еңбек сіңіргенін білді.

Әдеби кеш барысында танымдық ойындар да ұйымдастырылды. Ойынға қатысқан жас оқырмандар Абайдың өмірі мен шығармашылығына, оның өлеңдері мен қара сөздеріне, аудармалары мен әндеріне қатысты түрлі сұрақтарға жауап берді. Қатысушылар өз білімдерін сынап қана қоймай, бір-бірімен пікір алмасып, бұрынғы білімдерін толықтырды.

Танымдық ойынның басты ерекшелігі – балалардың әдеби білімін арттырумен қатар, олардың ізденімпаздық және есте сақтау қабілеттерін дамытуға бағытталуы болды. Абай шығармашылығына қатысты сұрақтарға жауап беру барысында жас оқырмандар ақынның өмір жолына, шығармашылық кезеңдеріне және әдеби мұрасына қайта үңілуге мүмкіндік алды.

Апталықтың ашылу рәсімі кітапхананың жас оқырмандармен жүргізетін мәдени-ағартушылық жұмысының маңызын тағы бір мәрте көрсетті. Балалар кітапханасы – өскелең ұрпақты кітап оқуға баулып қана қоймай, олардың шығармашылық қабілетін дамытып, ұлттық мәдениет пен әдебиетті құрметтеуге тәрбиелейтін маңызды рухани орта. Осындай әдеби-танымдық шаралар арқылы балалардың кітапқа деген қызығушылығы артып, белгілі тұлғалардың шығармашылық мұрасын өздігінен зерттеуге деген ынтасы қалыптасады.

Абайдың әдеби мұрасын жас ұрпақ арасында насихаттау – бір ғана мерекелік күнмен шектелмейтін маңызды рухани бағыт. Себебі ақынның шығармаларындағы ойлар уақыт өткен сайын өзектілігін жоғалтпай, әр дәуірдің оқырманына өзінше ой салады. Оның білім мен ғылымға шақырған өсиеті, адал еңбек туралы тұжырымдары, адамдық қасиеттерді жоғары қоюы, мінез-құлық пен қоғам мәселелеріне қатысты сыншыл ойлары бүгінгі жас буын үшін де аса құнды.

Абайдың қара сөздері де жас ұрпақтың дүниетанымын қалыптастыруда ерекше маңызға ие. Ақын қара сөздерінде халықтың тұрмыс-тіршілігі, мінезі, білімге көзқарасы, адамдық қасиет пен қоғамдық жауапкершілік туралы терең ой қозғайды. Оның әрбір қара сөзі оқырманды өзін-өзі тануға, өз әрекетіне сын көзбен қарауға және жақсы қасиеттерді бойына сіңіруге жетелейді.

Сондықтан кітапханада ұйымдастырылған «Абай әлемі – мәңгілік мұра» апталығы жас оқырмандардың ұлы ақын мұрасын кеңінен танып-білуіне мүмкіндік беретін маңызды мәдени-танымдық жобаға айналды. Апталықтың әрбір іс-шарасы балалардың әдебиетке деген қызығушылығын оятып, Абай шығармаларын тереңірек оқуға ынталандыруды көздейді.

Іс-шара барысында кітапхана мамандары Абай мұрасын насихаттауда заманауи форматтарды пайдаланудың маңыздылығына да назар аударды. Бүгінде балалардың кітапқа қызығушылығын арттыру үшін дәстүрлі әдеби кештермен қатар, интерактивті ойындар, сахналық қойылымдар, мәнерлеп оқу сайыстары, пікірталастар мен шығармашылық кездесулердің де берері мол. Осындай әртүрлі форматтағы жұмыстар жас оқырмандардың әдеби шығармаларды қабылдауын жеңілдетіп, олардың белсенді қатысуына жол ашады.

Абай күніне орай басталған әдеби-танымдық апталық аясында алдағы күндері де түрлі мәдени-рухани іс-шаралар ұйымдастырылмақ. Кітапхана оқырмандары ұлы ақынның шығармашылығына арналған әдеби кездесулерге, кітап көрмелеріне, танымдық бағдарламаларға, шығармашылық шараларға және басқа да мәдени бастамаларға қатыса алады.

Апталықтың негізгі өзегі – Абай мұрасын дәріптеу арқылы жас ұрпақтың рухани әлемін байыту. Ұлы ақынның «Ғылым таппай мақтанба», «Интернатта оқып жүр», «Әсемпаз болма әрнеге», «Жасымда ғылым бар деп ескермедім» сынды шығармаларында білім алудың, ізденудің, еңбек етудің және адам болып қалыптасудың маңызы айқын көрсетіледі. Бұл туындылардың тәрбиелік мәні қазіргі заман жастары үшін де аса жоғары.

Абай әлемі – қазақ халқының ұлттық санасы мен рухани болмысын танытатын үлкен мектеп. Оның шығармаларын оқу арқылы жас ұрпақ ана тілінің байлығын сезініп, ұлттық әдебиеттің құдіретін түсінеді. Ақынның ой-тұжырымдары балаларды өз елін, тілін, мәдениетін құрметтеуге, білімге ұмтылуға және қоғамға пайдалы азамат болуға жетелейді.

Айта кетейік, «Абай әлемі – мәңгілік мұра» әдеби-танымдық апталығының ашылу салтанаты жас оқырмандарға көтеріңкі көңіл-күй мен тағылымды әсер сыйлады. Шара барысында әдебиет пен өнер тоғысып, Абай шығармашылығының түрлі қырлары таныстырылды. Кітап көрмесі, көркемсөз оқу, ән орындау, сахналық қойылым және танымдық ойындар өзара үйлесім тауып, мазмұнды әдеби кештің өтуіне негіз болды.

Ұлы ақынның рухани мұрасын ұлықтауға бағытталған бұл апталық – Абай шығармашылығын дәріптеу ғана емес, жас ұрпаққа ұлттық құндылықтарды танытып, олардың рухани-мәдени танымын кеңейтетін маңызды бастама. Абайдың адамгершілік пен білімді, еңбек пен әділетті ту еткен тағылымы жас ұрпақтың өмірлік ұстанымдарын қалыптастыруға ықпал ететіні сөзсіз.

«Абай әлемі – мәңгілік мұра» апталығы осылайша өз жұмысын бастап, оқырмандарды ұлы ақынның шығармашылық әлеміне тереңірек үңілуге шақырды. Абай мұрасы – ұлтпен бірге жасайтын, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын баға жетпес рухани қазына. Оны таныту, зерделеу және кейінгі буынға жеткізу – баршаға ортақ маңызды міндет.

Әдеби-танымдық апталық аясындағы мәдени-рухани іс-шаралар алдағы күндері де жалғасып, жас оқырмандарға Абай шығармашылығының жаңа қырларын таныстыруға бағытталатын болады.