Түркістан облыстық «Фараб» әмбебап ғылыми кітапханасында қазақтың ұлы ақыны, ойшыл, ағартушы Абай Құнанбайұлының мол рухани мұрасын кеңінен насихаттауға арналған «Абай әлемі: Ойдан – өнегеге» атты әдеби-танымдық апталықтың салтанатты ашылу рәсімі өтті.

Тағылымды шараның басты мақсаты – ұлы ақынның шығармашылық мұрасын жас ұрпаққа кеңінен таныту, Абайдың терең ойлары мен философиялық тұжырымдарының бүгінгі қоғам үшін маңызын түсіндіру, ұлттық руханият пен мәдени құндылықтарды дәріптеу, сондай-ақ оқырмандардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру.

Абай Құнанбайұлы – қазақ әдебиеті мен ұлттық ой-сана тарихында айрықша орны бар тұлға. Оның шығармаларында адамгершілік, білім мен ғылым, еңбек, ар-ұят, әділет, елдік пен бірлік мәселелері кеңінен көрініс тапқан. Ақынның қара сөздері мен өлеңдері бірнеше буынның рухани қалыптасуына ықпал етіп, уақыт өткен сайын жаңа қырынан танылып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, Абай мұрасын насихаттайтын мәдени-ағартушылық іс-шаралардың маңызы зор.

Әдеби-танымдық апталықтың ашылу салтанатында Абай шығармашылығын жаңа қырынан танытуға, оның адамзаттық ойларын заманауи көзқараспен зерделеуге бағытталған мазмұнды бағдарламалар ұсынылды. Қатысушыларға ақынның өмір жолы мен шығармашылық мұрасы, оның қазақ әдебиетіне қосқан үлесі, әлем әдебиетімен байланысы және абайтану ғылымындағы зерттеулер туралы ақпарат берілді.

Шара барысында кітапхананың бірнеше алаңында арнайы тақырыптық кітап көрмелері ұйымдастырылып, келушілерге Абай әлемін жан-жақты танып-білуге мүмкіндік жасалды.

Кітапхананың негізгі көрме залында «Абай әлемі: Ойдан – өнегеге» атты кең көлемді кітап көрмесі көпшілік назарына ұсынылды. Көрмеге ақынның өлеңдері мен қара сөздері жинақталған басылымдар, Абай шығармашылығына арналған ғылыми-зерттеу еңбектері, абайтану саласындағы құнды зерттеулер, ақынның өмірі мен шығармашылық жолын зерделейтін әдебиеттер, сондай-ақ сирек кездесетін басылымдар қойылды. Көрме мазмұны Абай мұрасының сан қырын қамтып, келушілерге ақын шығармашылығын тереңірек танып, оның ой-тұжырымдарына назар аударуға мүмкіндік берді.

Кітапхананың екінші қабатында «Абай және әлем әдебиеті» атты тақырыптық көрме ұйымдастырылды. Бұл көрмеде Абайдың дүниетанымдық қалыптасуына әсер еткен Шығыс пен Батыстың көрнекті ойшылдары мен классик қаламгерлерінің шығармалары ұсынылды. Абайдың әлем әдебиетімен рухани байланысы, орыс және Еуропа әдебиетіндегі үздік туындыларды қазақ оқырманына таныстырудағы еңбегі кеңінен насихатталды.

Абайдың шығармашылық әлемі тек қазақ әдебиетімен шектелмейтіні белгілі. Ол Шығыс классикалық әдебиетін, орыс әдебиетін, сондай-ақ Батыс ойшылдарының еңбектерін терең меңгеріп, оларды қазақтың рухани кеңістігімен сабақтастыра білді. Ақынның аудармашылық қызметі арқылы қазақ оқырманы әлемдік әдебиеттің таңдаулы үлгілерімен танысты. Сондықтан «Абай және әлем әдебиеті» көрмесі ақынның шығармашылығын жаһандық әдеби-мәдени үдеріс аясында тануға жол ашатын маңызды алаң болды.

Кітапхананың үшінші қабатында орналасқан Мархабат Байғұт залында «Абай мұрасы – Мархабат қаламында» атты көрме көпшілікке ұсынылды. Бұл экспозиция арқылы Абай тағылымының кейінгі буын қаламгерлерінің шығармашылығындағы көрінісі мен ұлт руханиятының сабақтастығы көрсетілді. Әдебиет пен руханияттың өзара байланысын айқындайтын көрме оқырмандарға Абайдан бастау алған ойлар мен тағылымдардың уақыт өте келе әр кезеңдегі қаламгерлер шығармашылығында жалғасын тапқанын аңғартты.

Ал Өзбекәлі Жәнібек залында «Абай тағылымы – Өзбекәлі тағылымы» атты арнайы көрме ұйымдастырылды. Көрме мазмұнында ұлттық мәдениет пен руханиятты сақтау, тарихи-мәдени мұраны дәріптеу, елдік сананы қалыптастыру бағытындағы тағылымды бастамалар сабақтастығы көрініс тапты. Абайдың ұлттық сананы оятуға бағытталған ойлары мен Өзбекәлі Жәнібекұлының ұлттық құндылықтарды жаңғырту жолындағы еңбегін өзара сабақтастыра таныстыру арқылы көрермендерге рухани мұраның ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын құндылығы кеңінен түсіндірілді.

Апталықтың ашылу рәсімі әдеби-сазды бағдарламамен де жалғасты. Іс-шара барысында Абай Құнанбайұлының сыршыл да терең мағыналы өлеңдері мәнерлеп оқылып, ақынның сөзіне жазылған әндер орындалды. Абайдың поэзиясы арқылы адам болмысы, махаббат, ел мен жер, білім мен ғылым, еңбек пен адалдық тақырыптары көрермендерге әсерлі түрде жеткізілді.

Шараға қатысушылар ақынның өмірі мен шығармашылығы туралы әдеби-танымдық шолуға қанықты. Шолу барысында Абайдың қазақ әдебиетіндегі орны, оның философиялық ойлары, қара сөздерінің тәрбиелік мәні, аудармашылық қыры және әлемдік әдебиетпен байланысы туралы кеңінен сөз қозғалды. Сонымен қатар қазіргі абайтану ғылымындағы жаңа зерттеулер мен ізденістерге де назар аударылды.

Әдеби-танымдық апталықтың алғашқы күні аясында Ашық есік күні де ұйымдастырылды. Бұл бастама арқылы кітапханаға келген тұрғындар мен қонақтарға мәдениет ошағының тыныс-тіршілігімен жақынырақ танысуға мүмкіндік берілді. Келушілер кітапхананың бөлімдерін аралап, кітап қорымен танысып, оқырмандарға көрсетілетін заманауи қызмет түрлері жөнінде ақпарат алды.

Ашық есік күні барысында кітапхананың дәстүрлі кітапханалық қызметтермен қатар, заманауи ақпараттық технологияларды пайдалана отырып жүзеге асыратын мүмкіндіктері таныстырылды. Оқырмандарға қажетті әдебиетті іздеу, электрондық ресурстарды пайдалану, кітап қорымен жұмыс істеу, түрлі мәдени-ағартушылық жобаларға қатысу мүмкіндіктері түсіндірілді. Бұл өз кезегінде кітапхананың тек кітап сақтайтын орын ғана емес, білім мен мәдениет, шығармашылық пен пікір алмасу орталығы ретіндегі маңызын айқындай түсті.

«Абай әлемі: Ойдан – өнегеге» апталығының мазмұны ұлы ақынның мұрасын бір ғана қырынан емес, әдебиет, тарих, мәдениет, білім, өнер және ұлттық тәрбие тұрғысынан кешенді түрде танытуға бағытталған. Әсіресе жастар арасында Абай шығармаларын оқуға, оның қара сөздері мен өлеңдеріндегі терең ойларға үңілуге, ұлттық әдебиетке деген қызығушылықты арттыруға мүмкіндік беретін түрлі форматтағы іс-шаралар ұйымдастырылмақ.

Абайдың «толық адам» тұжырымдамасы, білім мен ғылымға ұмтылу, еңбек ету, адамдық қасиетті сақтау, әділеттілік пен жауапкершілік туралы ойлары қазіргі қоғам үшін де өзекті. Осы құндылықтарды жас ұрпақтың бойына сіңіруде кітапханалардың атқаратын ағартушылық қызметі ерекше. Сондықтан мұндай әдеби-танымдық апталықтар оқырман мен кітап, тарих пен бүгінгі күн, дәстүр мен жаңашылдық арасындағы байланысты нығайтуға ықпал етеді.

Айта кетейік, «Абай әлемі: Ойдан – өнегеге» әдеби-танымдық апталығы бір күндік шарамен шектелмейді. Алдағы күндері апталық аясында әдеби кештер, танымдық кездесулер, шығармашылық бағдарламалар, интеллектуалдық ойындар, кітап көрмелері, пікірталастар, әдеби шолулар және өзге де мәдени-көпшілік іс-шаралар өткізу жоспарланған.

Апталық барысында оқырмандар Абайдың шығармашылық мұрасын тереңірек танып қана қоймай, оның ойларын қазіргі заманмен байланыстыра зерделеуге мүмкіндік алады. Әсіресе жас оқырмандарды әдебиетке баулу, ұлттық руханиятқа деген қызығушылығын арттыру, кітап оқу мәдениетін қалыптастыру және ұлы тұлғалардың өнегесін насихаттау бағытындағы жұмыстарға басымдық беріледі.

«Абай әлемі: Ойдан – өнегеге» әдеби-танымдық апталығы – ұлы ақынның рухани мұрасын ұлықтап қана қоймай, оның тағылымды ойларын бүгінгі ұрпақ санасына жеткізуді мақсат еткен маңызды мәдени-ағартушылық бастама. Абайдың сөзі мен өнегесі ұрпақ тәрбиесінде, ұлттық сана мен руханиятты қалыптастыруда маңызын жоғалтпайды.

Ұлы ақынның шығармашылығына арналған бұл апталық оқырмандарды Абай әлеміне тереңірек бойлап, оның әрбір шығармасынан ой түйіп, рухани құндылықтарды бағалауға шақырады. Себебі Абай мұрасы – өткеннің ғана еншісі емес, бүгінгі және келешек ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, адамдық пен білімді, еңбек пен әділетті биік қоятын мәңгілік рухани қазына.