Түркістан облысы – қазақ халқының сан ғасырлық тарихы мен рухани мұрасы тоғысқан, ұлттық құндылықтардың қайнар көзіне айналған қасиетті өңір. Ұлы даланың шежіресін бойына жинаған аймақтың әрбір тарихи нысаны, көне қаласы мен киелі мекені халқымыздың өткенінен сыр шертеді. Сондықтан Түркістанды түркі өркениетінің рухани төрі деп атау – тарихи сабақтастық пен ұлттық сананың терең тамырын айқындайтын тұжырым. Бүгінде өңірде тарихи-мәдени мұраны сақтау, ұлттық құндылықтарды дәріптеу және жас ұрпақтың бойында отансүйгіштік сезім қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүзеге асырылуда.

Түркістанның рухани келбетін қалыптастырған тарихи тұлғалар мен мәдени мұраның орны ерекше. Соның ішінде Қожа Ахмет Ясауидің рухани мұрасы халқымыздың дүниетанымына айрықша ықпал етті. Оның адамгершілік, адалдық, имандылық, сабырлылық, ізгілік пен білімді дәріптеген ілімі бүгінгі қоғам үшін де маңызын жойған жоқ. Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің түркі әлеміндегі тарихи және рухани орны Түркістанның халықаралық деңгейдегі беделін арттырып, қаланың мәдени-туристік әлеуетін дамытуға кең мүмкіндік беріп отыр.

Өңірдің тарихи-мәдени мұрасы тек Түркістан қаласымен шектелмейді. Отырардың көне өркениеті, Сауранның тарихи орны, Арыстан баб кесенесі және облыстың әр ауданында орналасқан тарихи-мәдени ескерткіштер – қазақ даласында қалыптасқан өркениеттің айқын дәлелі. Көне қалалардан табылған археологиялық жәдігерлер ата-бабаларымыздың қала мәдениетін, қолөнерін, сауда-саттығын және ғылым-білімге деген ұмтылысын көрсетеді. Бұл құндылықтарды сақтау мен кейінгі ұрпаққа жеткізу – тарихи жадымызды жаңғыртудың маңызды бөлігі.

Тарихи сананы қалыптастыру ең алдымен туған жердің тарихын білуден басталады. Осы ретте облыстағы музейлер мен кітапханалардың, архивтер мен мәдениет ұйымдарының атқаратын қызметі маңызды. Тарихи жәдігерлерді көпшілікке таныстыру, өлкетану бағытындағы зерттеулер жүргізу, тарихи тұлғалардың өмірі мен еңбегін насихаттау, ғылыми-танымдық кездесулер мен көрмелер ұйымдастыру – қоғамның тарихқа деген қызығушылығын арттыратын тиімді құралдар. Әсіресе, жастарды өлке тарихын зерттеуге тарту арқылы олардың туған жерге деген сүйіспеншілігін күшейтуге болады.

Ұлттық құндылықтарды дәріптеу – тарихи мұраны сақтаумен қатар, халықтың дәстүрлі мәдениетін күнделікті өмірде жаңғыртуды да қамтиды. Қазақ халқының салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпы ұрпақ тәрбиесінің ғасырлар бойы қалыптасқан мектебі саналады. Үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу, қонақжайлық, жеті атаны білу, бата беру, асар жасау, ағайын арасындағы өзара қолдау секілді дәстүрлер халықтың бірлігі мен қоғамдық жауапкершілігін нығайтқан. Осындай құндылықтарды бүгінгі жас ұрпаққа түсінікті әрі заманауи тәсілдермен жеткізу – ұлттық тәрбиенің маңызды бағыты.

Ұлттық мәдениеттің көрінісі ретінде ұлттық киімнің де мәні зор. Қазақтың шапаны, камзолы, сәукелесі, тақиясы және басқа да дәстүрлі киім үлгілері халқымыздың эстетикалық талғамын ғана емес, оның әлеуметтік және рухани дүниетанымын да бейнелейді. Киімдердегі ою-өрнектердің әрқайсысының өзіндік мағынасы бар. Бүгінде ұлттық киімдерді мәдени іс-шараларда, қоғамдық ортада және күнделікті өмірде кеңінен насихаттау арқылы жастардың ұлттық мәдениетке қызығушылығын арттыруға болады. Ұлттық нақыштың заманауи сәнмен үйлесуі дәстүрдің уақыт талабына сай жаңғыруының көрінісі болмақ.

Рухани құндылықтарды насихаттауда мемлекеттік тілдің орны айрықша. Қазақ тілінде сапалы әрі мазмұнды ақпарат тарату – ұлттық тарих пен мәдениетті халыққа жеткізудің тиімді жолы. Түркістан облысының тарихи орындары, мәдени мұрасы, салт-дәстүрі, ұлттық өнері, туризм мүмкіндіктері және әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы ақпаратты мемлекеттік тілде кеңінен жариялау тұрғындардың ақпаратқа қолжетімділігін арттырып қана қоймай, қазақ тілінің қоғамдық қолданысын кеңейтуге ықпал етеді. Бұл ретте бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілердің мүмкіндігін тиімді пайдалану маңызды.

Түркістанның рухани әлеуеті өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуымен де тығыз байланысты. Тарихи және мәдени нысандарды туризм индустриясына тиімді енгізу арқылы өңір экономикасына қосымша серпін беруге болады. Туризмнің дамуы қонақүй, қоғамдық тамақтану, көлік, қолөнер және қызмет көрсету салаларының дамуына ықпал етеді. Ал ұлттық қолөнер бұйымдарын, дәстүрлі өнімдер мен ұлттық киімдерді кеңінен таныту жергілікті кәсіпкерлерге жаңа мүмкіндіктер ашады. Осылайша рухани мұраны дәріптеу мәдени міндетпен қатар, экономикалық дамудың да маңызды тетігіне айналады.

Бүгінде Түркістан облысының жаңа келбеті тарихи мұра мен заманауи даму бағыттарының сабақтастығы негізінде қалыптасып келеді. Бір жағынан, өңір өзінің ғасырлар бойғы рухани құндылықтарын сақтап, тарихи орындарын дәріптесе, екінші жағынан, әлеуметтік инфрақұрылымды жетілдіріп, кәсіпкерлікті, инвестицияны, туризмді және басқа да экономикалық салаларды дамытуға басымдық беруде. Бұл үдерістердің барлығы Түркістанның тарихи беделін жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді.

Тарихын таныған ұрпақ – елінің қадірін біледі. Дәстүрін құрметтеген ұрпақ – ұлттық болмысын сақтайды. Ана тілін ардақтаған қоғам – өзінің рухани негізін нығайтады. Сондықтан Түркістан облысының тарихи-мәдени мұрасын сақтау мен ұлттық құндылықтарды насихаттау – тек өткенді дәріптеу емес, болашаққа берік негіз қалыптастыру.

Түркістан – қазақ халқының тарихи жадын, рухани болмысын және түркілік өркениеттің сабақтастығын танытатын қасиетті мекен. Оның бай мұрасын сақтау, зерттеу және кеңінен насихаттау арқылы жас ұрпақтың бойында елдік сана, отансүйгіштік пен ұлттық мақтаныш қалыптастыруға болады. Рухани құндылық пен заманауи дамуды қатар ұстанған Түркістан облысы ұлттық тарихты жаңғыртуда, қазақ мәдениетін дәріптеуде және елдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыруда маңызды өңір ретінде дами береді.