ҰЛТТЫҚ ДОМБЫРА КҮНІНДЕ ТҮРКІСТАНДА «КҮЙ ҚҰДІРЕТІ» РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БАЙҚАУЫ ӨТІП, ДӘУЛЕСКЕР КҮЙШІЛЕР ТЫҢДАРМАН РУХЫН ОЯТТЫ
Ұлттық домбыра күніне орай Түркістан қаласындағы «Керуен-сарай» туристік кешенінде республикалық «Күй құдіреті» күйшілер байқауының финалдық кезеңі жоғары деңгейде өтті. Қазақтың қасиетті қара домбырасын ұлықтап, ұлттық күй өнерінің қадір-қасиетін дәріптеуге бағытталған тағылымды мәдени шараға еліміздің әр өңірінен келген дарынды күйшілер, өнер майталмандары, мәдениет саласының өкілдері мен өнерсүйер қауым қатысты. Ұлттық өнердің мерейін асқақтатқан кешке Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев қатысып, жиналған жұртшылықты Ұлттық домбыра күнімен құттықтады. Ол қазақ халқының тарихы мен руханиятында домбыраның алатын орны айрықша екенін атап өтіп, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан күйшілік дәстүрді сақтау мен насихаттаудың маңыздылығына тоқталды. Қазақ үшін домбыра – музыкалық аспап қана емес, халықтың тарихын, мұңын, қуанышын, арман-тілегін жеткізген рухани мұра. Ғасырлар бойы ұлы даланың шежіресін күй арқылы жеткізген күйшілердің өнері бүгінгі ұрпаққа ұлттық болмысты тануға мүмкіндік беріп отыр. Осы орайда Ұлттық домбыра күні аясында ұйымдастырылған республикалық байқаудың Түркістанда өтуі ерекше мәнге ие. Түркі әлемінің рухани астанасы атанған қасиетті шаһар ұлттық мәдениет пен өнерді дәріптейтін маңызды орталық ретінде мұндай ірі шығармашылық жобаларға тұрақты түрде қолдау көрсетіп келеді. «Керуен-сарай» кешенінде өткен шара да тарихи мұра мен заманауи мәдени кеңістікті сабақтастырып, көрерменге ұлттық өнердің бай мүмкіндігін танытты.
Кеш барысында Түркістан төрінде қазақтың қасиетті қара домбырасы ұлықталып, күй өнерінің құдіреті кеңінен насихатталды. Сахнада Шәмші Қалдаяқов атындағы облыстық филармонияның «Сүгір» атындағы ұлт аспаптар оркестрі өнер көрсетіп, көрерменге дәстүрлі күй өнерінің таңдаулы үлгілерін ұсынды. Сонымен қатар Қазақстанның халық әртісі Айгүл Үлкенбаева, күйші-композитор Ғаламат Бейсеқожа және күйші Шыңғыс Исаев сахна төрінде өнер көрсетіп, көпшілікке әсем әуен мен сырлы саз сыйлады. Шәмші Қалдаяқов атындағы облыстық филармонияның шығармашылық ұжымы да мерекелік бағдарламаға қатысып, ұлттық өнердің сан қырын танытты. Орындаушылардың кәсіби шеберлігі мен домбыраның күмбірлеген үні көрерменнің ыстық ықыласына бөленді. Күй арқылы халықтың өткені мен бүгінін сабақтастырған шығармалар тыңдарманның рухын көтеріп, ұлттық музыкаға деген қызығушылығын арттыра түсті. Күйдің ерекшелігі – онда сөзсіз-ақ халықтың тарихы мен тағдыры, табиғаты мен дүниетанымы, қуанышы мен қасіреті көрініс табады. Сондықтан мұндай концерттік бағдарламалар дәстүрлі өнердің мазмұнын кеңінен түсіндіріп қана қоймай, оны жас ұрпаққа жеткізудің маңызды жолдарының бірі саналады. Кеш барысында домбыра үніне ұйыған көрермен ұлттық өнердің шынайы болмысын сезініп, қазақтың күйшілік дәстүрінің тереңдігіне тағы бір мәрте көз жеткізді.
Мәдени кештің шарықтау шегі республикалық «Күй құдіреті» күйшілер байқауының финалдық кезеңі болды. Байқауға еліміздің әр өңірінен келген өнерпаздар қатысып, қазақтың дәстүрлі күйшілік өнерін жоғары деңгейде орындап, өзара бақ сынады. Финалдық кезеңде күйшілер ұлттық күй мектептерінің ерекшеліктерін танытып, орындаушылық шеберлігін, техникалық дайындығын және музыкалық туындыны жеткізу қабілетін көрсетті. Қазылар алқасы қатысушылардың орындау мәнеріне, домбыра тарту техникасына, шығарманың мазмұнын ашуына және сахналық мәдениетіне назар аударып, үздіктерді анықтады. Байқау қорытындысы бойынша Бас жүлдеге Алматы қаласының өкілі Іңкәр Күзембай ие болды. І орын Алматы қаласынан келген Нұрәли Саятұлына бұйырды. ІІ орынды Астана қаласының өнерпазы Бекнұр Әбдіжәлил мен Атырау облысының өкілі Жантілек Жұмагелдиев иеленді. Ал ІІІ орынға Атырау облысынан Асылбек Джорабеков, Шымкент қаласынан Оңғар Дәулет, Алматы қаласынан Тұрсын Арсен және Түркістан облысынан Дінмұхаммед Сұлтан лайық деп танылды. Сонымен қатар күй өнерінің көрнекті өкілдері Төлеген Момбеков пен Сүгір Әліұлы атындағы арнайы жүлделердің иегерлері анықталды. Байқауға қатысқан өнерпаздардың барлығына дипломдар мен естелік сыйлықтар табысталды. Бұл байқау жас күйшілерге кәсіби ортада тәжірибе жинақтап, өз өнерін кең аудиторияға таныстыруға мүмкіндік берсе, көрермендерге еліміздің әр өңіріндегі күйшілік мектептердің өзіндік ерекшеліктерін көруге жағдай жасады. Өнер додасының осындай ауқымда ұйымдастырылуы ұлттық музыкалық мұраны сақтап, оны жаңа буынға жеткізудің маңызын айқындай түсті.
Ұлттық домбыра күніне орай ұйымдастырылған «Күй құдіреті» республикалық байқауы – қазақтың дәстүрлі өнерін дәріптеп, күйшілік мектептердің сабақтастығын нығайтқан маңызды мәдени жоба болды. Байқау барысында еліміздің әр өңірінен келген өнерпаздардың басын қосу арқылы ұлттық музыка өнерінің біртұтас кеңістігі қалыптасты. Мұндай шығармашылық додалар кәсіби күйшілердің шеберлігін шыңдап қана қоймай, жас орындаушылардың дәстүрлі өнерге деген қызығушылығын арттырып, олардың шығармашылық ізденісіне серпін береді. Домбыраның қасиетін ұлықтайтын мерекелік шара арқылы ұлттық аспаптың қазақ халқының рухани өміріндегі орны кеңінен көрсетілді. Сонымен бірге концерттік бағдарлама мен байқаудың бір сахнада тоғысуы көрерменге дәстүрлі күй өнерінің өткеннен бүгінге дейінгі даму жолын сезінуге мүмкіндік берді. Түркістанның мұндай республикалық деңгейдегі мәдени жобаларды қабылдауы қаланың өнер мен руханияттың маңызды орталығы ретіндегі беделін арттыра түседі. Қасиетті Түркістанда өткен байқау қазақтың төл өнеріне деген құрметті нығайтып, ұлттық мәдениетті заманауи форматта насихаттаудың жарқын үлгісін көрсетті. Күмбірлеген домбыра үні мен күйшілердің шебер орындауы көрерменге ерекше әсер сыйлап, Ұлттық домбыра күнінің мазмұнын байытты. Осылайша, «Күй құдіреті» республикалық байқауы күй өнерінің мерейін үстем етіп қана қоймай, Түркістанның қазақтың төл мұрасы мен руханиятын тоғыстырған маңызды мәдени орталық екенін тағы бір мәрте дәлелдеді.




Отправить комментарий