Түркістан облысы Мәдениет басқармасы басшысының міндетін атқарушы Бақытжан Шынарбайұлы Садықов жұмыс сапарымен Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейінде болып, мекеменің қазіргі қызметімен, материалдық-техникалық мүмкіндіктерімен, экспозициялық жұмыстары және алдағы даму бағыттарымен танысты.

Жұмыс сапарының негізгі мақсаты – өңірдің тарихи-мәдени мұрасын сақтау мен насихаттау бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды саралау, музей қызметінің бүгінгі ахуалын бағамдау, мекеменің даму перспективаларын айқындау және алдағы кезеңге жоспарланған жобаларды талқылау.

Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейі – өңірдің сан ғасырлық тарихын, археологиялық және этнографиялық мұрасын, мәдениеті мен тұрмыс-салтын жинақтап, сақтап, зерттеп, көпшілікке таныстыратын маңызды мәдени мекемелердің бірі. Музей қорында Түркістан өңірінің тарихи дамуына қатысты құнды жәдігерлер сақталған. Олардың әрқайсысы белгілі бір тарихи кезеңнің, қоғамдық құбылыстың немесе ұлттық мәдениеттің ерекшелігін танытатын рухани құндылық болып саналады.

Жұмыс сапары барысында басқарма басшысының міндетін атқарушы музейдің экспозициялық залдарын аралап, тұрақты көрмелердің мазмұнымен және безендірілуімен танысты. Экспозицияларда ұсынылған тарихи жәдігерлердің орналастырылу жүйесі, олардың ғылыми сипаттамалары, тақырыптық мазмұны және келушілерге ұсынылу тәсілдеріне назар аударылды.

Музей экспозициясының басты міндеті – тарихи жәдігерді жай ғана көрсету емес, оның тарихи мәнін келушіге түсінікті әрі әсерлі түрде жеткізу. Осы ретте музей залдарында тарихи деректерді жүйелі ұсыну, жәдігерлерді кезеңдерге және тақырыптарға бөлу, олардың мазмұнын ақпараттық материалдармен толықтыру сияқты жұмыстардың маңызы ерекше.

Бақытжан Садықов экспозициялық залдарды аралау барысында музей қорындағы құндылықтарды көпшілікке таныстыруда заманауи тәсілдерді кеңінен қолданудың қажеттілігіне тоқталды. Қазіргі музей келушіге тек дайын ақпарат ұсынатын орын емес, тарихты сезінуге, зерттеуге және тануға мүмкіндік беретін интерактивті мәдени кеңістік болуы тиіс.

Осы бағытта цифрлық технологияларды пайдалану, мультимедиялық контенттер әзірлеу, интерактивті ақпараттық тақталарды енгізу, аудиогидтер мен электронды ресурстарды дамыту сияқты жаңа форматтар музейге келушілердің қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Әсіресе балалар мен жастар үшін музейді тартымды мәдени ортаға айналдыру маңызды. Себебі жас ұрпақтың тарихи санасын қалыптастыру, туған өлкенің өткені туралы білімін тереңдету және ұлттық мұраға деген құрметін арттыру – музей жұмысының негізгі бағыттарының бірі.

Жұмыс сапары барысында музейдің мәдени-ағартушылық қызметіне де ерекше назар аударылды. Музейдің тұрақты экспозицияларымен қатар, түрлі тақырыптық көрмелер, тарихи-танымдық кездесулер, дәрістер, экскурсиялар, ғылыми конференциялар, дөңгелек үстелдер және балалар мен жастарға арналған арнайы бағдарламалар ұйымдастырудың маңызы сөз болды.

Келушілерге ұсынылатын мәдени-ағартушылық жұмыстың сапасы музейдің қоғамдағы рөлін айқындайтын негізгі көрсеткіштердің бірі. Экскурсия жүргізушілерінің кәсіби шеберлігі, тарихи деректерді түсінікті тілде жеткізуі, келушілердің жас ерекшелігіне қарай ақпаратты бейімдеуі музейге деген қызығушылықты арттыруға ықпал етеді.

Кездесу барысында музей ұжымы атқарылған жұмыстар туралы баяндап, мекеменің қызметіндегі негізгі нәтижелер мен алдағы жоспарларын таныстырды. Қызметкерлер музей қорын толықтыру, жәдігерлерді есепке алу және сақтау, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу, көрме ұйымдастыру, келушілермен жұмыс жасау бағыттарындағы атқарылған жұмыстарды саралады.

Сонымен бірге алдағы кезеңге жоспарланған бірқатар жобалар мен бастамалар таныстырылды. Атап айтқанда, экспозициялық залдарды жаңғырту, көрме мазмұнын заманауи талаптарға бейімдеу, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жетілдіру, тарихи деректерді цифрландыру және музейдің қоғаммен байланысын нығайту мәселелері талқыланды.

Музей қорындағы жәдігерлерді ғылыми тұрғыдан зерттеу де маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырылды. Әрбір тарихи заттың шығу тегі, жасалған кезеңі, қолданылу ерекшелігі және тарихи маңызы туралы толыққанды мәлімет қалыптастыру – музейдің ғылыми қызметінің негізі.

Ғылыми-зерттеу жұмыстары арқылы музей қорындағы жәдігерлердің құндылығы тереңірек ашылып, оларды көпшілікке таныстырудың жаңа мүмкіндіктері пайда болады. Сонымен қатар ғылыми зерттеулердің нәтижелерін кітаптар, каталогтар, ғылыми мақалалар, танымдық басылымдар және цифрлық платформалар арқылы тарату музейдің ағартушылық қызметін күшейтеді.

Кездесуде музейдің қоғаммен байланысын нығайту мәселесі де кеңінен сөз болды. Қазіргі таңда мәдени мекемелер үшін аудиториямен тұрақты байланыс орнату аса маңызды. Музей қызметі туралы ақпаратты әлеуметтік желілерде, цифрлық платформаларда және бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен тарату арқылы жаңа аудитория қалыптастыруға болады.

Әсіресе Түркістан сияқты тарихи және туристік әлеуеті жоғары өңірде музейлердің туристік бағыттағы рөлі айрықша. Өңірге келетін туристер үшін тарихи-өлкетану музейлері Түркістанның мәдениеті мен тарихын тереңірек тануға мүмкіндік беретін маңызды нысандардың бірі.

Түркістан – қазақ халқының тарихында айрықша орны бар қасиетті мекен. Сондықтан өңірдің тарихын жүйелі түрде таныстыратын музейлердің жұмысы туристік индустриямен де тығыз байланысты. Музейлер тарихи орындарға келетін туристерге қосымша мәдени бағдар ұсынып, олардың сапарын мазмұнды етуге мүмкіндік береді.

Осыған байланысты музей экспозицияларын туристер үшін де барынша қолайлы әрі түсінікті ету мәселесіне назар аударылды. Шетелдік және отандық келушілерге арналған ақпараттық материалдардың бірнеше тілде ұсынылуы, навигация жүйесін жетілдіру, музей туралы цифрлық контент әзірлеу және экскурсиялық қызмет түрлерін көбейту де маңызды бағыттардың қатарында.

Басқарма басшысының міндетін атқарушы Бақытжан Шынарбайұлы музей ісін дамытуға қатысты бірқатар ұсыныстарын білдіріп, тарихи-мәдени мұраны заманауи талаптарға сай насихаттаудың маңыздылығын атап өтті.

Оның айтуынша, тарихи мұраны сақтау – өткенді қорғау ғана емес, оны бүгінгі қоғамға түсінікті тілде жеткізіп, келешек ұрпаққа аманаттау. Осы орайда музейлердің ғылыми, мәдени және ағартушылық қызметін қатар дамыту қажеттілігіне басымдық берілуі тиіс.

Музей – қоғамның тарихи жадын сақтайтын маңызды институт. Оның қабырғасында сақталған әрбір жәдігер белгілі бір дәуірден сыр шертеді. Сондықтан музей қорын сақтау, ғылыми тұрғыдан зерттеу және келушілерге дұрыс таныстыру бір-бірімен тығыз байланысты үдерістер болып табылады.

Бақытжан Садықов музейді өңір тарихын кеңінен дәріптейтін, тұрғындар мен қала қонақтары үшін тартымды мәдени-ағартушылық кеңістік ретінде дамыту қажеттігін атап өтті. Бұл ретте музей қызметін жаңғырту тек ғимарат пен экспозицияларды жаңартумен шектелмей, келушілермен жұмыс форматын да өзгертуі қажет екені айтылды.