Қазақ вальсінің королі, көрнекті композитор, ұлттық музыка өнерінің дара тұлғасы Шәмші Қалдаяқовтың туған күніне орай Ордабасы ауданында «Арыс жағасында» атты мерекелік концерт өтті. Әсем табиғат аясында ұйымдастырылған рухани-мәдени кеш ұлы композитордың шығармашылық мұрасын ұлықтап, оның сырлы әндерін көпшілікке қайта жаңғыртты.

Арыс өзенінің жағасындағы «Шәмші» аллеясында өткен мәдени шараға аудан тұрғындары, жастар, өнер саласының өкілдері және әнсүйер қауым қатысты. Кеш барысында Шәмші Қалдаяқовтың халық жүрегінен ерекше орын алған таңдаулы шығармалары шырқалып, композитордың қазақ музыка өнеріне қосқан өлшеусіз үлесі кеңінен насихатталды.

Шәмші Қалдаяқовтың әндері – қазақтың рухани өмірімен біте қайнасқан, бірнеше буынның жүрегінен орын алған асыл мұра. Оның шығармаларында туған жерге деген сүйіспеншілік, елге деген құрмет, адамдық сезім, махаббат, сағыныш, жастық пен арман секілді мәңгілік тақырыптар кеңінен көрініс тапқан.

Композитордың әр әнінен қазақы болмыс пен ұлттық әуез анық сезіледі. Сол себепті Шәмші шығармалары уақыт өткен сайын өзектілігін жоғалтпай, жаңа буынның орындауында қайта жаңғырып келеді. Оның әндерін тыңдаған әр адам өзіне жақын бір сезімді, жүрекке таныс бір сырды табады.

Арыс өзенінің жағасында өткен «Арыс жағасында» атты концерттің де өзіндік символдық мәні болды. Табиғаттың әсем көрінісі мен Шәмші әндерінің сырлы әуені үйлесіп, кешке ерекше көрік берді. Өзен жағасында қалықтаған әсем әндер көрерменнің көңілін тербеп, көпшілікке рухани серпіліс сыйлады.

Шара барысында аудан әкімінің орынбасары Олжас Болатханұлы сөз сөйлеп, Шәмші Қалдаяқовтың қазақ музыка өнеріндегі айрықша орнына тоқталды. Ол ұлы композитордың ұлттық мәдениетке сіңірген еңбегінің маңыздылығын атап өтіп, оның шығармашылық мұрасын дәріптеу және кейінгі ұрпаққа жеткізу – баршаның ортақ міндеті екенін айтты.

Шәмші Қалдаяқов қазақ эстрадасының қалыптасуына зор үлес қосқан тұлғалардың бірі. Ол халықтық әуен мен кәсіби музыканың мүмкіндіктерін шебер сабақтастырып, ұлттық ән өнерінің дамуына тың серпін берді. Оның шығармалары қазақ музыкасының алтын қорынан берік орын алып, халықтың сүйікті әндеріне айналды.

Мәдени кеш барысында композитордың ескерткішіне гүл шоқтары қойылып, Шәмші Қалдаяқовтың рухына тағзым жасалды. Бұл рәсім ұлы композитордың есіміне деген құрметті білдіріп қана қоймай, оның ел мәдениеті мен өнеріне сіңірген еңбегін бағалаудың белгісі болды.

Гүл қою рәсімінен кейін концерттік бағдарлама жалғасты. Аудандық мәдениет үйінің өнерпаздары сахна төрінде Шәмші Қалдаяқовтың сырлы да сазды әндерін орындады. Өнерпаздардың жанды орындауы көрерменнің ыстық ықыласына бөленіп, кештің мазмұнын аша түсті.

Шәмші әндерінің әрқайсысы өзіндік тарихымен, әуенімен және мазмұнымен ерекшеленеді. Әндердің орындалуы барысында көрермендер композитордың шығармашылығына қайта үңіліп, оның туындыларының не себепті халық арасында кең танымал болғанын тағы бір мәрте сезінді.

Концерттік бағдарламаны «Шабыт» би ансамблі де өз өнерімен толықтырды. Ұлттық нақыштағы билерді жоғары деңгейде орындаған бишілер көрерменге ерекше көңіл күй сыйлады. Әуезді ән мен әсем бидің өзара үйлесуі мәдени кештің көркемдік мазмұнын байыта түсті.

Ұлттық билердің сахнада орындалуы қазақ халқының мәдениеті мен дәстүрінің байлығын танытты. Ән мен бидің бір арнада тоғысуы кешке ерекше сән беріп, көрермендердің рухани әсер алуына мүмкіндік жасады.

Мұндай мәдени шаралардың жас ұрпақ үшін тәрбиелік мәні ерекше. Өйткені ұлттық өнердің көрнекті тұлғаларының шығармашылығымен танысу жастардың мәдени танымын кеңейтіп, олардың туған елдің өнері мен тарихына деген қызығушылығын арттырады.

Шәмші Қалдаяқовтың шығармашылығын дәріптеу арқылы жастарға тек музыка өнерінің тарихы ғана емес, ұлттық құндылықтар, туған жерге деген сүйіспеншілік, елге қызмет ету және рухани мұраны қадірлеу туралы маңызды ұғымдар жеткізіледі.

Қазіргі таңда ұлттық мәдениетті сақтау мен оны кейінгі буынға насихаттау – маңызды міндеттердің бірі. Осы бағытта ұйымдастырылатын концерттер, шығармашылық кештер мен тағзым шаралары халықтың рухани мұрасын жаңғыртып, оның өміршеңдігін қамтамасыз етеді.

Ордабасы ауданында өткен «Арыс жағасында» концерті де осындай игі бастамалардың бірі болды. Шара барысында Шәмші Қалдаяқовтың шығармалары орындалып қана қоймай, композитордың есімі ұлықталып, оның ұлттық музыкадағы орны кеңінен дәріптелді.

Шәмші әндерінің өміршеңдігінің сыры – олардың халыққа жақындығында. Композитор күрделі музыкалық ойды қарапайым әрі жүрекке жететін әуенмен жеткізе білді. Оның шығармаларында қазақтың ұлттық мінезі, дүниетанымы мен сезімі ерекше көрініс тапты.

Шәмші Қалдаяқовтың әндері қуанышты сәттерде де, сағынышты шақтарда да бірге айтылып келеді. Оның әуендері той-думанда да, үлкен сахналарда да, отбасылық отырыстарда да шырқалып, халық өмірімен біте қайнасты. Бұл – композитор шығармаларының халық жүрегіне қаншалықты жақын екенін көрсетеді.

Ұлы композитордың әндері бүгінгі жас орындаушылардың репертуарынан да берік орын алған. Әр буын оның шығармаларын өз мәнерімен орындағанымен, әндердің бастапқы ұлттық рухы мен көркемдік қуаты сақталып келеді.

«Арыс жағасында» кешіне жиналған тұрғындар да Шәмші әндерін бірге тыңдап, ерекше әсерге бөленді. Әсіресе кештің табиғат аясында өтуі концерттің мазмұнын айрықша әсерлі ете түсті. Арыс өзенінің жағасындағы әсем көрініс пен композитордың сырлы әуендері кештің рухани атмосферасын қалыптастырды.

Шәмші Қалдаяқовтың туған күнін осындай мазмұнды шарамен атап өту – ұлы тұлғаның мұрасын ұлықтаудың жарқын үлгісі. Композитордың шығармашылығын насихаттау арқылы оның есімі жас ұрпақтың жадында жаңғырып, ұлттық өнерге деген құрмет қалыптасады.

Шәмші Қалдаяқов – қазақ ән өнерінің биігіне көтерілген, өз шығармашылығы арқылы тұтас дәуірдің музыкалық болмысын қалыптастырған бірегей тұлға. Оның әндері – халықтың қуанышы мен мұңын, арманы мен сағынышын, махаббаты мен туған жерге деген ықыласын жеткізетін рухани қазына.

Сондықтан композитор мұрасын дәріптеу бағытындағы әрбір мәдени шараның маңызы зор. Мұндай кездесулер ұлы тұлғаның шығармашылығын еске түсіріп қана қоймай, ұлттық өнердің құндылығын қазіргі қоғамға тағы бір мәрте танытады.

Ордабасыдағы кештің басты ерекшелігі де осында – Шәмші әндері арқылы халықтың жүрегіне жол табу, ұлы композитордың рухына тағзым ету және оның шығармаларын келешек ұрпаққа аманаттау.

Кеш соңында көрермендер өнерпаздарға өздерінің ыстық ықыласын білдіріп, әншілер мен бишілердің өнерін жоғары бағалады. Әуезді ән мен әсем биге ұласқан концерт көпшілікке көтеріңкі көңіл күй сыйлап, рухани әсерге бөледі.

Шәмші Қалдаяқовтың әндері әлі талай ұрпақтың жүрегін тербеп, қазақ даласында әуелеп тұрары сөзсіз. Өйткені оның шығармалары – белгілі бір уақыттың ғана емес, тұтас ұлттың рухани мұрасы.

Шәмші әндері – ұлт руханиятының алтын қазынасы. Ал ұлы композитордың өлмес мұрасын ұлықтау – ұлттық өнерді қастерлеу, өткенге тағзым жасау және келешек ұрпаққа рухани мұра қалдыру деген сөз.

Ордабасыда өткен «Арыс жағасында» атты әсерлі кеш Шәмші Қалдаяқовтың шығармашылығын дәріптеп, қазақ музыкасының дара тұлғасына деген халықтың құрметін тағы бір мәрте айқын көрсетті. Сырлы әндер әуелеп, ұлттық өнер салтанат құрған бұл кеш көпшіліктің көңілінде жарқын әсер қалдырды.